خوفناك و ترس‌آور از سوداء مىباشد . تلخى دهان ، زردى و خشكى زبان از صفراء است ، سرخى زبان ، شيرينى و ترى دهن از چيرگى خون ، سياهى ، خشكى و گسى ( زمختى ) دهن از بلغم است و همچنين اگر زبان سفيد و دهن لزج و تر و بىمزه باشد از بلغم و نيز ترشى و همچنين شيرينى همراه با سفيدى دهن از بلغم شيرين است . بطور خلاصه هرگاه حالات طبيعى بدن از حالت عادى ديگرگون شود هشدارى براى پيدايش يك بيمارى در بدن است و عاقل كسى است كه راه آن بيمارى را ببندد و به جلوگيرى از آن اقدام نمايد . قبلا هم در اين‌باره چيزهائى گفته‌ايم و از اين راه دين خداوند متعال و سنت او ادا مىگردد و كار آخرت و گذران زندگى روبراه مىشود « 1 » و بنابراين آنچه گذشت بس است . مقاله اول درمان‌هاى كلى ( عام ) درمان بر سه قسم است : چاره‌انديشىها يا دارو و يا كارهائى كه با دست انجام مىگردد و هريك از اينها يا براى قطع بيمارى و يا براى راندن عوارض است . قطع بيمارى درمان عام و دفع عوارض درمان خاص است و درمان عام نيز دو قسم است : نخست آنكه اختصاصى بيك بيمارى ندارد

--> ( 1 ) بديهى است كه منظور مؤلف مرحوم اعلى الله مقامه از جملات اخير اين است كه بنده از نظر بهداشت تكليفى ديگر ندارد و با اداء اين تكليف آنچه را كه از اين بابت بر عهده او است انجام داده . مترجم